Više od dvije trećine mladih u Srpskoj probalo kockanje: Aparati gutaju novac, zavisnost uništava porodice

Razmjere ovog tržišta pokazuju i podaci Republičke uprave za igre na sreću. Prema podacima objavljenim u novembru 2026. godine, u Republici Srpskoj registrovano je 869 automat-klubova sa ukupno 11.764 automata. Uz to, posluje 741 poslovna jedinica klasičnih kladionica, kao i 1.429 poslovnih jedinica za elektronske igre na sreću sa 2.809 terminala.

Iza ovih brojki krije se i ozbiljan finansijski interes. Prihodi budžeta Republike Srpske od naknada i poreza na igre na sreću tokom 2025. godine premašili su 172,6 miliona KM, što je oko 17 miliona KM više nego godinu ranije.

Ipak, finansijski efekti ovog tržišta samo su jedna strana priče. Mnogo ozbiljnije pitanje jeste koliko ljudi, posebno mladih, zbog kockanja ulazi u finansijske probleme, narušava porodične odnose i razvija zavisničke obrasce ponašanja.

Istraživanje sprovedeno među 2.700 srednjoškolaca i studenata iz Republike Srpske pokazalo je da je više od dvije trećine ispitanika nekada tokom života učestvovalo u kockanju. Istraživači su utvrdili i povezanost učestalijeg kockanja sa konzumiranjem alkohola, cigareta i elektronskih cigareta, kao i sa slabijim doživljajem kvaliteta porodičnih odnosa.

Posebnu pažnju zaslužuju automati. Za razliku od sportskog klađenja, gdje se često čeka početak ili završetak utakmice, kod elektronskih igara novi pokušaj moguć je gotovo odmah. Brzo smjenjivanje igara i stalna nada u dobitak mogu podstaći ponavljanje uplata i otežati prekidanje igre.

Kod osoba koje razviju zavisnost, gubitak novca često nije razlog da prestanu, već dodatni motiv da pokušaju vratiti ono što su izgubile. Tako se ulazi u začarani krug u kojem se novac namijenjen svakodnevnim potrebama, porodici i obavezama sve češće troši na kockanje.

Dodatni problem predstavlja dostupnost objekata za igre na sreću. Prema analizi portala Detektor iz oktobra 2026. godine, u Republici Srpskoj ne postoji zakonski propisana minimalna udaljenost kladionica i automat-klubova od škola. Za razliku od Federacije BiH, gdje je propisana udaljenost kladionica najmanje 100 metara, u Srpskoj takvo ograničenje ne postoji.

Zakonom je, međutim, zabranjeno učešće maloljetnika u igrama na sreću, a za pravna lica koja dozvole maloljetnicima učešće propisane su novčane kazne od 20.000 do 50.000 KM.

Zavisnost od kockanja ne nastaje preko noći. Često počinje iz radoznalosti, društva ili uvjerenja da je moguće lako doći do novca. Vremenom, međutim, igra može postati potreba, a ne zabava.

Zato se pitanje kockanja među mladima ne može svesti samo na odgovornost pojedinca i njegove porodice. Ono zahtijeva ozbiljniju prevenciju, edukaciju, kontrolu poštovanja zakonskih zabrana i dostupnu stručnu pomoć osobama koje su već razvile problematično ponašanje.

Jer kada mladić ili djevojka izgube kontrolu nad kockanjem, ulog više nije samo novac. Na kocki mogu biti obrazovanje, posao, porodični odnosi i čitava budućnost.